• +90 (216) 467 26 27
  • bilgi@jetoku.com.tr

Online Hızlı Okuma Testi

Bitki Genomları

Bitki aşılamanın tarihi 3000 yıl öncesine kadar gider. Deneme yanılma metoduyla eski Çin’den, eski Yunanistan’a kadar insanlar mahsulleri iyileştirmek için bitkileri aşılamışlardır. Şalk Enstitüsü ve Cambridge Üniversitesi’nden araştırmacılar eskilere dayanan bu tekniği modern genetik araştırmalarıyla birleştirerek aşılanan bitkilerin, Epik genetik özellikleri paylaşabileceklerini gösterdiler. Araştırma, geçtiğimiz hafta Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayınlandı. Şalk Enstitüsü Genomik Analiz Laboratuvarı’ndan Joseph Eker 'Aşılama ticari açıdan sürekli yapılan bir şey olsa da, bu iki bitki arasındaki sonuçları tümüyle anlamıyorduk. Fakat yaptığımız çalışma, bir bitkiden diğerine genetik bilgi aktarıldığını gösterdi' diyor. Bitkiler arasında paylaşılan genetik bilgi DNA değil, aşılanan iki bitki orijinal genomlarını koruyor fakat epik genetik bilgi ile bitkiler iletişim kuruyor. Epik genetiklerde kimyasal etiketler bitkinin veya hayvanın DNA’sında genleri açıp kapatabilir. Epik genetikler hücrenin kas veya deri hücresi olmasını belirleyebilir. Böylece bitkinin farklı topraklar, iklimler ve hastalıklara karşı reaksiyonunu değiştirebilir. Yani onu uyumlu hale getirebilir. Araştırmanın yazarlarından Mathew Lewsey 'Bu araştırma sayesinde, belki de yetiştiriciler epik genetik bilgiden yararlanarak, bitkileri ve verimi arttırabilir' diyor. Salk ve Cambridge ekipleri epik genetik bilgi akışını izlemek için küçük RNA moleküllerine yani sRNA’lara odaklandı. Farklı epik genetik proses tipleri olsa da sRNAların katkısıyla DNA metilasyon adı verilen işlemle genler susturulabiliyor. DNA meditasyonunda moleküler işaretçiler DNA boyunca bağlanarak, hücre mekanizmasını moleküler işaretçiler altında gen ifadesi ya da okumasını bloke ediyor. Cambridge tarafından yapılan önceki çalışmalarda sRNAların sürgünlerden köklere doğru hareket ettiği gösterilmişti. İşte bu nedenle araştırmacılar Arabidopsis thaliana (Fare kulağı teresi) bitkisinin üç farklı varyasyonunda aşılama deneyi yaptı. Bu iki tür yabani iken, bir tür RNA’ya sahip olmayan mutan bir türdü. Her aşılamadan sonra araştırmacılar sürgün ve kök dokusunu analiz ederek DNA metile asyönü değişimlerini farklı genomlarda inceledi. Böylece RNA’ların sadece yabani tür bitkilerden ilerlediğini, mutan tür sayesinde onayladılar. 'Bu kurulum sayesinde eşsiz bir gözlem yapma şansımız oldu: gerçekten gen çiftine (aletle) denk epik aletleri aktarıyorlardı,' diyor Lewsey. Allele adı verilen gen türler arasında paylaşılıyor, fakat bireyden bireye değiştiğinden örneğin Huntington hastalığına neden oluyor. Bu doğrultuda araştırmacılar bitkilerin epik genomu boyunca, allelelerin epik genetik Prosesler boyunca değiştiği bölgeleri aradı. Araştırmanın kıdemli yazarlarından David Baulcombe bu yeni bulguların tümüyle beklenmedik olduğunu belirtiyor. Önceleri yapılan küçük çaplı çalışmalar RNA’ların orta epik genetik değişimler boyunca hareket edebileceğini göstermişti. Binlerce arabidopsis genom bölgeleri RNA’lar tarafından susturuldu. Epik allelerdeki bu bölgeler incelenerek ipuçları arandı. Genelde epik allelerin genomlardaki transposon adı verilen değiştirilebilir bölgeleri susturduğu gözlendi. Transposonlar karanlık DNA adı verilen kısmı tamamlıyor ki, genomun büyük kısmında genler kodlanmıyor. Kökende 'zıplayan genler' olarak adlandırılan transposonlar genom boyunca aşağı yukarı ilerleyerek, yakınlardaki gen ifadesini etkileyebilirler. Deneydeki RNA’lar tarafından hedeflenen transposonlar aktif gen bölgelerine çok yakındırlar. Transposonlardaki bu sessizleşmeye karşın, yabani bitki türleri ve mutan bitkiler arasındaki bu gen ekspresyonu değişimi çok küçüktür. 'Bunun A. Thaliana’nın genomunun kompakt doğasından kaynaklandığını düşünüyoruz. Daha uzun genom ve daha aktif transposonlara sahip türlere ilerledikçe daha fazla fark olacağını düşünüyoruz, 'diyor Lewsey. Yeni gen düzenleme teknikleri sayesinde, benzer aşılama türlerini daha karmaşık genomlara sahip mahsullerde denemek mümkün olacaktır. Daha Kompleks bitkilerde etkinin yüzlerce kat daha fazla olacağı düşünülüyor.

Okuma hızınızı ölçmek için "BAŞLAT" düğmesine tıkladıktan sonra metni okumaya başlayın.
Okumayı bitirdiğinizde "BİTİR" düğmesine tıklayın.